1396 تير
جمعه
30

قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان‌

قانون حمایت حقوق  مولفان و مصنفان و هنرمندان‌

مصوب دی ماه 1348

فصل اول ـ تعاریف‌

ماده 1 ـ از نظر این قانون به مولف و مصنف و هنرمند ( پدیدآورنده‌ ) و به آنچه از راه دانش یا هنر و یا ابتكار آنان پدید می‌آید بدون در نظر گرفتن طریقه یا روشی كه در بیان و یا ظهور و یا ایجاد آن به‌كار رفته ( اثر ) اطلاق  می‌شود.

ماده 2 ـ اثرهای مورد حمایت این قانون به شرح زیر است‌:

1 ـ كتاب و رساله و جزوه و نمایشنامه و هر نوشته دیگر علمی و فنی و ادبی و هنری‌.

2 ـ شعر و ترانه و سرود و تصنیف كه به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.

3 ـ اثر سمعی و بصری به منظور اجرا در صحنه‌های نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون كه به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.

4 ـ اثر موسیقی كه به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.

5 ـ نقاشی و تصویر و طرح و نقش و نقشه جغرافیایی ابتكاری و نوشته ‌ها و خطهای تزیینی و هرگونه اثر تزیینی و اثر تجسمی كه به هر طریق و روش به صورت ساده یا تركیبی بوجود آمده باشد.

6 ـ هرگونه پیكره (مجسمه‌).

7 ـ اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان‌.

8 ـ اثر عكاسی كه با روش ابتكاری و ابداع پدید آمده باشد.

9 ـ اثر ابتكاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم‌.

10 ـ اثر ابتكاری كه بر پایه فرهنگ عامه ( فولكلور ) یا میراث فرهنگی و هنر ملی پدید آمده باشد.

11 ـ اثر فنی كه جنبه ابداع و ابتكار داشته باشد.

12 ـ هرگونه اثر مبتكرانه دیگر كه از تركیب چند اثر از اثرهای نامبرده در این فصل پدید آمده باشد.
فصل دوم ـ حقوق پدیدآورنده‌

ماده 3 ـ حقوق پدیدآورنده شامل حق انحصاری نشر و پخش و عرضه و اجرای اثر و حق‌ بهره‌ برداری مادی و معنوی از نام و اثر اوست‌.

ماده 4 ـ حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به زمان و مکان نیست و غیرقابل انتقال است‌.

ماده 5 ـ پدیدآورنده اثرهای مورد حمایت این قانون می‌تواند استفاده از حقوق مادی خود را در کلیه‌ موارد از جمله موارد زیر به غیر واگذار کند:

1 ـ تهیه فیلمهای سینمایی و تلویزیونی و مانند آن‌.

2 ـ نمایش صحنه‌ای مانند تاتر و باله و نمایشهای دیگر.

3 ـ ضبط تصویری یا صوتی اثر بر روی صفحه یا نوار یا وسیله دیگر.

4 ـ پخش از رادیو و تلویزیون و وسایل دیگر.

5 ـ ترجمه و نشر و تکثیر و عرضه اثر از راه چاپ و نقاشی و عکاسی و گراور و کلیشه و قالب ‌ریزی ‌و مانند آن‌.

6 ـ استفاده از اثر در کارهای علمی و ادبی و صنعتی و هنری و تبلیغاتی‌.

7 ـ به کار بردن اثر در فراهم کردن یا پدیدآوردن اثرهای دیگری که در ماده دوم این قانون درج شده ‌است‌.

ماده 6 ـ اثری که با همکاری دو یا چند پدیدآورنده به وجود آمده باشد و کار یکایک آنان جدا و متمایز نباشد اثر مشترک نامیده می‌شود و حقوق ناشی از آن حق مشاع پدیدآورندگان است‌.

ماده 7 ـ نقل از اثرهایی که انتشار یافته است و استناد به آنها به مقاصد ادبی و علمی و فنی و آموزشی و تربیتی و به صورت انتقاد و تقریظ با ذکر ماخذ در حدود متعارف مجاز است‌.

تبصره ـ ذکر ماخذ در مورد جزوه‌ هایی که برای تدریس در موسسات آموزشی توسط معلمان آنها تهیه و تکثیر می‌شود الزامی نیست مشروط بر این که جنبه انتفاعی نداشته باشد.

ماده 8 ـ کتابخانه‌ های عمومی و موسسات جمع‌ آوری نشریات و موسسات علمی و آموزشی که به‌صورت غیرانتفاعی اداره می‌شوند می‌توانند طبق آیین نامه‌ای که به تصویب هیات وزیران خواهد رسید از اثرهای مورد حمایت این قانون از راه عکسبرداری یا طرق مشابه آن به میزان مورد نیاز و متناسب با فعالیت خود نسخه ‌برداری کنند.

ماده 9 ـ وزارت اطلاعات می‌تواند آثاری را که قبل از تصویب این قانون پخش کرده و یا انتشار داده‌ است پس از تصویب این قانون نیز کماکان مورد استفاده قرار دهد.

ماده 10 ـ وزارت آموزش و پرورش می‌تواند کتابهای درسی را که قبل از تصویب این قانون به‌ موجب قانون کتابهای درسی چاپ و منتشر کرده است کماکان مورد استفاده قرار دهد.

ماده 11 ـ نسخه‌ برداری از اثرهای مورد حمایت این قانون مذکور در بند 1 از ماده 2 و ضبط‌ برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی فقط در صورتی که برای استفاده شخصی و غیرانتفاعی باشد مجازاست‌.

فصل سوم ـ مدت حمایت از حق پدید آورنده و حمایتهای قانونی دیگر

ماده 12 ـ مدت استفاده از حقوق مادی پدیدآورنده موضوع این قانون که به موجب وصایت یا وراثت منتقل می‌شود از تاریخ مرگ پدید آورنده سی سال است و اگر وارثی وجود نداشته باشد یا براثر وصایت به کسی منتقل نشده باشد برای همان مدت به منظور استفاده عمومی در اختیار وزارت‌ فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت‌.

تبصره ـ مدت حمایت اثر مشترک موضوع ماده 6 این قانون سی سال بعد از فوت آخرین ‌پدیدآورنده خواهد بود.

ماده 13 ـ حقوق مادی اثرهایی که در نتیجه سفارش پدید می‌آید تا سی سال از تاریخ پدید آمدن اثر متعلق به سفارش دهنده است مگر آنکه برای مدت کمتر یا ترتیب محدودتری توافق شده باشد.

تبصره ـ پاداش و جایزه نقدی و امتیازاتی که در مسابقات علمی و هنری و ادبی طبق شرایط‌ مسابقه به آثار مورد حمایت این قانون موضوع این ماده تعلق می‌گیرد متعلق به پدیدآورنده خواهدبود.

ماده 14 ـ انتقال گیرنده حق پدیدآورنده می‌تواند تا سی سال پس از واگذاری از این حق استفاده کندمگر این که برای مدت کمتر توافق شده باشد.

ماده 15 ـ در مورد مواد 13 و 14 پس از انقضای مدتهای مندرج در آن مواد استفاده از حق مذکور درصورت حیات پدیدآورنده متعلق به خود او و در غیر این‌ صورت تابع ترتیب مقرر در ماده 12خواهد بود.

ماده 16 ـ در موارد زیر حقوق مادی پدیدآورنده از تاریخ نشر یا عرضه به مدت سی سال مورد حمایت این قانون خواهد بود:

1 ـ اثرهای سینمایی یا عکاسی‌.

2 ـ هرگاه اثر متعلق به شخص حقوقی باشد یا حق استفاده از آن به شخص حقوقی واگذار شده باشد.

ماده 17 ـ نام و عنوان و نشان ویژه‌ای که معرف اثر است از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود و هیچ کس نمی‌تواند آنها را برای اثر دیگری از همان نوع یا مانند آن به ترتیبی که القای شبهه کند به‌کار برد.

ماده 18 ـ انتقال گیرنده و ناشر و کسانی که طبق این قانون اجازه استفاده یا استناد یا اقتباس از اثری رابه منظور انتفاع دارند باید نام پدیدآورنده را با عنوان و نشانه ویژه معرف اثر همراه اثر یا روی نسخه ‌اصلی یا نسخه‌های چاپی یا تکثیر شده به روش معمول و متداول اعلام و درج نمایند مگر این که ‌پدیدآورنده به ترتیب دیگری موافقت کرده باشد.

ماده 19 ـ هرگونه تغییر یا تحریف در اثرهای مورد حمایت این قانون و نشر آن بدون اجازه‌ پدیدآورنده ممنوع است‌.

ماده 20 ـ چاپخانه ‌ها و بنگاههای ضبط صوت و کارگاهها و اشخاصی که به چاپ یا نشر یا پخش یا ضبط و یا تکثیر اثرهای مورد حمایت این قانون می‌پردازند باید شماره دفعات چاپ و تعداد نسخه ‌کتاب یا ضبط یا تکثیر یا پخش یا انتشار و شماره مسلسل روی صفحه موسیقی و صدا را بر تمام ‌نسخه ‌هایی که پخش می‌شود با ذکر تاریخ و نام چاپخانه یا بنگاه و کارگاه مربوط بر حسب مورد درج‌ نمایند.

ماده 21 ـ پدیدآورندگان می‌توانند اثر و نام و عنوان و نشانه ویژه اثر خود را در مراکزی که وزارت‌ فرهنگ و هنر با تعیین نوع آثار آگهی می‌نمایند به ثبت برسانند.

آیین نامه چگونگی و ترتیب انجام یافتن تشریفات ثبت و همچنین مرجع پذیرفتن درخواست ثبت ‌به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

ماده 22 ـ حقوق مادی پدیدآورنده موقعی از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود که اثر برای‌ نخستین بار در ایران چاپ یا پخش یا نشر یا اجرا شده باشد و قبلا در هیچ کشوری چاپ یا نشر یا پخش و یا اجرا نشده باشد.

فصل چهارم ـ تخلفات و مجازات ها

ماده 23 ـ هرکس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا به ‌نام پدیدآورنده بدون اجازه او و یا عالما عامدا به نام شخص دیگری غیر از پدیدآورنده نشر یا پخش ‌یا عرضه کند به حبس جنحه ‌ای از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

ماده 24 ـ هرکس بدون اجازه ترجمه دیگری را به نام خود یا دیگری چاپ و پخش و نشر کند به‌حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.

ماده 25 ـ متخلفین از مواد 17 ـ 18 ـ 19 ـ 20 این قانون به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال ‌محکوم خواهند شد.

ماده 26 ـ نسبت به متخلفان از مواد 17 ـ 18 ـ 19 ـ 20 این قانون در مواردی که به سبب سپری شدن ‌مدت حق پدیدآورنده استفاده از اثر با رعایت مقرّرات این قانون برای همگان آزاد است‌، وزارت ‌فرهنگ و هنر عنوان شاکی خصوصی را خواهد داشت‌.

ماده 27 ـ شاکی خصوصی می‌تواند از دادگاه صادرکننده حکم نهایی درخواست کند که مفاد حکم در یکی از روزنامه‌ها به انتخاب و هزینه او آگهی شود.

ماده 28 ـ هرگاه متخلف از این قانون شخص حقوقی باشد علاوه بر تعقیب جزایی شخص حقیقی‌ مسوول که جرم ناشی از تصمیم او باشد خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص حقوقی جبران‌ خواهد شد و در صورتی که اموال شخص حقوقی به تنهایی تکافو نکند مابه ‌التفاوت از اموال ‌مرتکب جرم جبران می‌شود.

ماده 29 ـ مراجع قضایی می‌توانند ضمن رسیدگی به شکایت شاکی خصوصی نسبت به جلوگیری ‌از نشر و پخش و عرضه آثار مورد شکایت و ضبط آن دستور لازم به ضابطین دادگستری بدهند.

ماده 30 ـ اثرهایی که پیش از تصویب این قانون پدید آمده از حمایت این قانون برخوردار است ‌اشخاصی که بدون اجازه از اثرهای دیگران تا تاریخ تصویب این قانون استفاده یا بهره‌ برداری کرده‌اند حق نشر یا پخش یا تکثیر یا ارایه مجدد یا فروش آن آثار را ندارند مگر با اجازه پدیدآورنده یا قائم‌ مقام او با رعایت این قانون‌، متخلّفین از حکم این ماده و همچنین کسانی که برای فرار از کیفر به ‌تاریخ مقدم بر تصویب این قانون اثر را به چاپ رسانند یا ضبط یا تکثیر یا از آن بهره ‌برداری کنند به‌ کیفر مقرر در ماده 23 محکوم خواهند شد.

دعاوی و شکایاتی که قبل از تصویب این قانون در مراجع قضایی مطرح گردیده به اعتبار خود باقی ‌است‌.

ماده 31 ـ تعقیب بزههای مذکور در این قانون با شکایت شاکی خصوصی شروع و با گذشت اوموقوف می‌شود.

ماده 32 ـ مواد 245 و 246 و 247 و 248 قانون مجازات عمومی ملغی است‌.

ماده 33 ـ آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون از طرف وزارت فرهنگ و هنر و وزارت دادگستری و وزارت اطلاعات تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
 

 

نظرسنجی
آیا مشاوره حقوقی تلفنی میتواند برآورده کننده نیازهای حقوقی شما باشد ؟