1396 ارديبهشت
چهارشنبه
6

* آيين‌نامه اجرایي‌ سازمان زندانها و اقدامات تأمیني و تربيتي كشور بخش اول

فصل اول ـ تعاریف‌ ( ماده 1 تا 19 )   
آیین‌ نامه اجرایی‌ سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور

در اجرای ماده 9 قانون تبدیل شورای سرپرستی زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور به سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور (مصوب 6/11/1364) آیین نامه اجرایی قانون مزبور به شرح زیر تصویب ‌می‌گردد.

بخش یک‌: کلیات

فصل اول ـ تعاریف‌

ماده 1 ـ سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور ، سازمانی ‌است که مستقیما زیر نظر رییس قوه قضاییه انجام وظیفه می‌نماید و اختصارا در این آیین نامه سازمان نامیده می‌شود.

ماده 2 ـ سازمان همه ساله در موعد مقرر بودجه خود را در ردیف ‌مستقل پیش بینی نموده و پس از موافقت رییس قوه قضاییه ضمن ‌ارسال به سازمان مدیریت و برنامه ریزی‌ ، برای تصویب نیز پیگیری ‌و اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

ماده 3ـ زندان محلی است که در آن محکومین قطعی با معرفی‌ مقامات ذی صلاح قضایی و قانونی برای مدت معین یا بطور دایم‌ به منظور اصلاح و تربیت و تحمل کیفر نگهداری می‌شوند.

ماده 4 ـ بازداشتگاه محل نگهداری متهمینی است که با قرار کتبی ‌مقامات صلاحیتدار قضایی تا اتخاذ تصمیم نهایی به آنجا معرفی‌ می‌شوند.

تبصره 1 ـ تا زمانی که بازداشتگاههای موضوع این ماده ایجاد نشده است‌ ، در طبقه بندی داخل زندانها محل جداگانه‌ای برای ‌نگهداری متهمین تحت قرار در نظر گرفته می‌شود.

تبصره 2 ـ با اجرای طرح ساماندهی منطقه‌ای زندانهای کشور ، محکومین به حبس های کوتاه مدت که از سوی سازمان تعیین و ابلاغ‌ می‌شود در بازداشتگاه نگهداری خواهند شد.

ماده 5 ـ زندانها به شرح مواد آتی به زندان بسته‌ ، زندان نیمه باز ،زندان باز و مجتمع‌های حرفه آموزی و کار درمانی ( اردوگاه‌ ) تقسیم‌می‌شوند.

ماده 6 ـ زندان بسته‌ ، زندانی است محصور که با برجهای دیده ‌بانی ‌در پوشش داخلی و خارجی دارای حفاظت کامل باشد.

تبصره ـ در این نوع زندان‌ ، محکومین شبها در خوابگاههای ‌اختصاصی یا گروهی نگهداری و روزها از برنامه‌های آموزشی وفنی حرفه‌ای و تفریحی استفاده می‌نمایند و یا در کارگاه های داخل ‌زندان به کار گمارده می‌شوند.

ماده 7 ـ زندان نیمه باز ، زندانی است محصور که در پوشش خارجی ‌دارای حفاظت مناسب باشد و در آن زندانیان به طور گروهی با تعداد کافی مأمور مراقب بدون اسلحه به کار اعزام می‌گردند و پس ازخاتمه کار مجددا به آسایشگاه های خود عودت داده می‌شوند.

ماده 8 ـ زندانیان زیر در زندان نیمه باز نگهداری می‌شوند:

الف ـ محکومین جرایم غیر عمدی‌.

ب ـ محکومین به جزای نقدی که به لحاظ عجز از پرداخت جزای‌نقدی تحمل کیفر حبس می‌کنند.

ج ـ محکومین مالی‌ ، موضوع ماده 2 قانون نحوه اجرای‌ محکومیت های مالی‌.

دـ محکومین به حبس در جرایم عمدی با شرایط زیر:

1ـ محکومین به حبس تعزیری تا دو سال‌.

2ـ محکومین به حبس بیش از دو سال تا 15 سال به شرط تحمل‌110 از مدت محکومیت در زندان بسته‌.

3ـ محکومین به حبس بیش از 15 سال و حبس ابد به شرط تحمل‌2 سال از مدت محکومیت در زندان بسته‌.

ماده 9 ـ زندان باز ، زندانی است بدون حفاظت و مأمور مراقب که ‌زندانی مدت محکومیت خود را در آن با اشتغال به کار یا خدمت ‌می‌گذراند و حق خروج از زندان را نداشته و شبها را در نزدیکترین‌ آسایشگاهی که به همین منظور تعیین شده است استراحت‌ می‌نماید.

ماده 10 ـ زندانیان زیر در زندان باز نگهداری می‌شوند:

الف ـ محکومین جرایم غیر عمدی‌.

ب ـ محکومین به جزای نقدی که به لحاظ عجز از پرداخت جزای ‌نقدی تحمل کیفر حبس می‌کنند.

ج ـ محکومین مالی‌ ، موضوع ماده 2 قانون نحوه اجری ‌محکومیتهای مالی‌.

د ـ محکومین به حبس در جرایم عمدی با شرایط زیر:

1ـ محکومین به حبس‌های تعزیری تا دو سال پس از گذراندن 14 از مدت محکومیت در یکی از زندانهای بسته یا نیمه باز.

2ـ محکومین به حبس بیش از دو سال تا 15 سال به شرط تحمل 15از مدت محکومیت در یکی از زندانهای بسته یا نیمه باز.

3ـ محکومین به حبس بیش از 15 سال و حبس ابد به شرط تحمل‌4 سال از مدت محکومیت در یکی از زندانهای بسته یا نیمه باز.

ماده 11 ـ رییس زندانهای باز و نیمه باز یا هر یک از موسسات‌محل کار زندانیان باید به طریق مقتضی طرز اخلاق و رفتار و نظم وترتیب کار محکومین را کنترل نمایند.

ماده 12 ـ روسای زندانهای باز و نیمه باز و موسسات محل کار زندانیان موظفند پس از ورود زندانیان آنان را با برنامه‌ های خاص ‌زندان و موسسات آشنا نمایند.

ماده 13 ـ زندانیان زندانهای باز و نیمه باز که در موسسات کار ، اشتغال می‌یابند در تمامی ساعات اشتغال‌ ، حق خروج از محل کار را نداشته و پس از خروج از آسایشگاه باید مستقیما به محل کار رفته ‌و به موقع نیز مراجعت نمایند.

زمان ورود و خروج آنان در محل کار دقیقا باید ثبت شود.

تبصره 1 ـ مأموران زندان موظفند ، طرز رفتار و اخلاق و نظم و ترتیب کار زندانیان را برابر مقررات سازمان کنترل نموده و تخلفات آنان را سریعا به اطلاع رییس زندان و محل کار مربوطه برسانند.

تبصره 2 ـ در هر مورد که زندانی مقررات مربوطه را رعایت ننماید و یا صلاحیت جهت کار یا نگهداری در محلهای مذکور را نداشته ‌باشد ، با نظر رییس زندان به زندان بسته اعزام تا حسب مورد تصمیم ‌نهایی از سوی مراجع قضایی یا شورای طبقه بندی و انضباطی‌ مربوطه اتخاذ گردد و مراتب به قاضی ناظر زندان جهت اطلاع اعلام‌ خواهد شد.

ماده 14ـ مجتمع حرفه آموزی و کار درمانی (اردوگاه‌) مرکزی است‌برای نگهداری متهمین و محکومین جرایم مواد مخدر و اعتیاد.

ماده 15 ـ زندانیان طبق تصمیم شورای طبقه بندی به منظوراشتغال به کار یا حرفه آموزی به موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی زیر اعزام می‌شوند:

1ـ موسسات داخل زندان ( این موسسات ممکن است در مالکیت‌زندان باشد یا به سایر سازمانهای دولتی یا موسسات خیریه یا تعاونی ها یا بخش خصوصی تعلق داشته و زندان مجاز به استفاده از آنان باشد )

تبصره 1 ـ موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی با توجه به‌ وضعیت ساختمان و کیفیت حفاظت آنها به پیشنهاد رییس موسسه‌ و تشخیص رییس سازمان می‌تواند به عنوان زندان باز و یا نیمه باز تلقی گردد.

2ـ موسسات خارج از زندان که نوعی زندان باز می‌باشند. ( این ‌موسسات ممکن است در مالکیت زندان باشد یا به سایر سازمانهای ‌دولتی یا موسسات خیریه یا تعاونی ها یا بخش خصوصی تعلق‌ داشته و زندان مجاز به استفاده از آنها باشد).

تبصره 2 ـ موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی خارج از زندان ‌باید حتی الامکان واجد محلهای کافی جهت نمازخانه‌ ، کتابخانه‌ ، وسایل ارتباط جمعی‌ ، خوابگاه‌ ، غذاخوری‌ ، محلی جهت ملاقات ‌زندانیان و سایر زمینه‌های تفریحات سالم باشند.

ماده 16 ـ مراکز اقدامات تامینی و تربیتی موسساتی هستند که درآنجا متهمین و محکومین قبل و بعد ، یا ضمن اجرای مجازات یا مستقل از آن تا رفع حالتی که آنها را در آینده در مظان ارتکاب جرم ‌قرار می‌دهد به حکم یا قرار کتبی مراجع قضایی نگهداری می‌شوند.

ماده 17 ـ موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی‌ ، خدماتی و نظایر آن ‌موسساتی هستند که تحت نظارت سازمان با امکانات لازم از طریق ‌سرمایه گذاری دولت یا مشارکت بخش خصوصی و تعاونی به‌ منظور اشتغال و آموزش فنی حرفه ‌ای و نیل به خودکفایی با هدف ‌اصلاح و تربیت زندانیان تاسیس می‌شوند.

تبصره ـ دستورالعمل ویژه این بخش با نظر حوزه معاونت امور اشتغال‌ ، خودکفایی و حرفه آموزی تهیه و پس از تایید رییس ‌سازمان ابلاغ خواهد شد.

ماده 18 ـ ادارات مراقبت بعد از خروج مراکزی هستند که حمایت از زندانیان آزاد شده و واجد شرایط را بر عهده می‌گیرند.

ماده 19 ـ کانون اصلاح و تربیت مرکزی است که اطفال و نوجوانان ‌بزهکار کمتر از 18 سال تمام در آنجا برای اصلاح‌ ، تربیت و آموزش‌ نگهداری می‌شوند.
 

  فصل دوم‌: وظایف سازمان و مسوولین زندان‌ ، بازداشتگاه و سایر مراکز وابسته به سازمان

ماده 20 ـ وظایف سازمان به شرح زیر می‌باشد:

الف ـ اجرای مجازات حبس طبق مقررات مربوطه‌. ( سازمان درخصوص اجرای سایر مجازاتها تکلیفی ندارد. )

ب ـ اداره کلیه امور زندانها ، بازداشتگاهها و مراکز اقدامات تامینی وتربیتی کشور و موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی‌.

ج ـ ایجاد زندانها ، بازداشتگاه ها و موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی و سایر موسسات لازم برای نگهداری‌ ، بازپروری‌ ، حرفه‌ آموزی و اشتغال به کار متهمین و محکومین‌.

د ـ انجام تحقیقات و پژوهش های علمی به منظور بهبود شیوه‌ها و خدمات زندانبانی‌.

ه ـ تعیین خط مشی‌ ، اداره و نظارت بر اجرای کلیه امور مربوط به ‌زندانها و موسسات و مراکز وابسته به آن‌.

و ـ تهیه پیش نویس قوانین و مقررات مورد نیاز و پیشنهاد آن به‌مراجع ذی ربط‌.

ز ـ ایجاد امکانات و تسهیلات لازم و مناسب به منظور انجام امور فرهنگی و تربیتی اعم از اصلاح‌ ، ارشاد و آموزش زندانیان‌.

ح ـ انجام خدمات مشاوره‌ای و نیز کمک و مساعدت به منظور حل‌ مشکلات زندانیان و خانواده آنان‌.

ط ـ جذب هر گونه کمک از قبیل کمکهای مردمی‌ ، موسسات خیریه ‌و... و برنامه ریزی در جهت به کارگیری صحیح این گونه کمکها باهدف بهبود امور زندانها و مساعدت به زندانیان و یا خانواده آنان‌.

ی ـ سیاستگذاری و برنامه ریزی کلیه امور مربوط به اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان و خودکفایی زندانها و موسسات وابسته‌.

ک ـ تهیه آمار و اطلاعات مورد نیاز جهت شناخت روشهای‌ پیشگیری از وقوع جرایم و بررسی علل و انگیزه‌های ارتکاب آن و ارائه به روسای قوای سه گانه‌.

( ارائه آمار و اطلاعات به سایر مراجع اداری و مراکز علمی با موافقت رییس سازمان بلامانع است‌. )

ل ـ تهیه و پیشنهاد اسامی محکومین واجد شرایط آزادی مشروط و ارائه آن به قاضی ناظر زندان‌.

م ـ تهیه و پیشنهاد اسامی محکومین واجد شرایط عفو و ارائه آن به‌هیأت عفو.

ن ـ برنامه ریزی برای مراقبت بعد از خروج زندانی با همکاری ‌دستگاههای ذی ربط‌.

ماده 21 ـ سازمان می‌تواند با ایجاد تشکیلات مناسب نسبت به ‌انجام تحقیقات و مطالعات علمی لازم رأسا اقدام نماید.

ماده 22 ـ استانداردهای مورد نیاز در خصوص تشکیلات اعم ازتعداد کارمندان و مأموران مراقب و انتظامی و مربیان مذهبی و متخصصین در زندانها و موسسات و مراکز وابسته به سازمان به ‌تناسب موقعیت و احتیاجات محل و آمار شناور زندانیان توسط‌ سازمان تعیین و به تصویب سازمان مدیریت و برنامه ریزی خواهدرسید.

ماده 23 ـ در هر زندان‌ ، بازداشتگاه و یا سایر مراکز وابسته به سازمان‌ عنداللزوم واحد آمار و رایانه تشکیل می‌گردد تا کلیه آمار مورد نیاز را ثبت نماید.

تبصره ـ مسوول آمار واحد مذکور موظف است اطلاعات جمع ‌آوری شده را طبق دستورالعمل های صادره تهیه و به مقام مافوق ارائه ‌نماید.

ماده 24 ـ تاسیس‌ ، احداث و اداره کلیه زندانها و بازداشتگاه ها وسایر موسسات و مراکز وابسته به سازمان و نیز تغییر محل آنها منحصرا در اختیار سازمان می‌باشد. مراجع قضایی‌ ، اجرایی‌ ، اطلاعاتی‌ ، انتظامی و نظامی از داشتن زندان و بازداشتگاه‌ اختصاصی ممنوع می‌باشند.

تبصره ـ بازداشتگاههای انضباطی نیروهای مسلح از شمول این ‌آیین نامه خارج است‌.

ماده 25 ـ انتظامات و حفاظت فیزیکی از زندانها و بازداشتگاه ها و سایر مراکز وابسته به عهده سازمان است که توسط یگان انتظامی و نیروهای انتظامی تحت امر اعمال خواهد شد.

تبصره ـ نیروهای فوق تحت امر رییس سازمان بوده و وی‌می‌تواند اختیارات خود را رأسا یا با تفویض به معاون انتظامی‌ سازمان‌ ، به مدیران کل استانها و روسای زندانها واگذار نماید.

ماده 26 ـ وظایف روسای زندان ها ، بازداشتگاه ها و موسسات‌ صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی و سایر موسسات و مراکز وابسته به ‌سازمان عبارت است از:

الف ـ اجرای قوانین مربوطه و مقررات این آیین نامه در زندان ها و دیگر مراکز وابسته و نظارت بر حسن اجرای آن‌.

ب ـ اجرای تصمیمات شورای طبقه بندی با رعایت مقررات ‌مربوطه‌.

ج ـ محافظت و مراقبت کامل از زندان و زندانی از طریق عوامل دراختیار و پیش بینی تمهیدات لازم برای جلوگیری از فرار زندانیان وهمچنین مراقبت در نحوه رفتار مأموران با زندانیان‌.

د ـ اهتمام و اقدام در جهت تهذیب‌ ، اصلاح و تربیت زندانیان و نیز تامین بهداشت‌ ، تغذیه‌ ، تربیت بدنی و تفریحات سالم آنان در محیط ‌زندان یا موسسه یا مراکز وابسته‌.

ه ـ اجرای برنامه‌های آموزش علمی‌ ، مذهبی و فنی حرفه‌ ای زندانیان ‌با همکاری سازمانهای مربوط‌.

و ـ اعمال نظارت و بازرسی مداوم و کسب اطلاعات لازم از وضعیت عمومی و فردی زندانیان و رسیدگی مقدماتی به تقاضای ‌آنان و اعلام به مقامات مسوول‌.

ز ـ همکاری و مساعدت در اجرای برنامه‌های انجمن حمایت اززندانیان‌ ، ستاد مردمی رسیدگی به امور دیه‌ ، مراکز مراقبت بعد ازخروج و موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی و سایر مراکز وابسته‌.

ح ـ مراقبت در اجرای برنامه روزانه و دو نوبت سرشماری از زندانیان‌ و گزارش اتفاقات و آمار روزانه به مقامات ما فوق برابر دستورالعمل های صادره‌.

ط ـ گزارش نتایج حاصله از اجرای برنامه ‌های محوله به مقامات ‌بالاتر برابر دستورالعمل های صادره‌.

ی ـ تهیه برنامه و بودجه سالیانه واحد تحت سرپرستی و ارائه آن به‌مدیر کل استان‌.

ک ـ انجام سایر وظایف پیش بینی شده در این آیین نامه‌.

ماده 27 ـ رییس زندان یا موسسه و مراکز وابسته شخصا و در غیاب‌ وی مسوول مربوطه به محض اطلاع از وقوع حادثه باید در محل ‌حاضر شده‌ ، ضمن اتخاذ تدابیر لازم و عاجل برای برقراری نظم و آرامش در صورت لزوم‌ ، مراتب را در اسرع وقت به مقامات بالاتر گزارش نماید.

ماده 28 ـ معاون زندان بر حسب وظیفه و عنوان اختصاصی ( هریک از معاونت ها ) و بر اساس درجه زندان در انجام تکالیف مقرر با رییس زندان همکاری و معاضدت نموده و دستورهای قانونی او رابه مورد اجرا می‌گذارد و در غیاب رییس زندان یکی از معاونین به‌پیشنهاد وی و تصویب مدیر کل استان مسئولیت امور را به عهده‌خواهد داشت‌.

ماده 29 ـ وظایف فرمانده قرارگاه زندان به شرح زیر است‌:

1ـ نظارت بر امور حفاظت فیزیکی زندان و تایید لوحه نگهبانی‌ ،گشت و کنترل و تایید لوحه پاسداری‌.

2ـ نظارت بر حضور و غیاب پرسنل انتظامی زندان و اقدام لازم دراین خصوص‌.

3ـ بازدید و بررسی وضع ظاهری کارکنان حاضر به خدمت در هنگام ‌برگزاری مراسم صبحگاه و انجام وظیفه و ارائه آموزشها و تذکرات ‌ضروری به آنها.

4ـ نظارت در تمرین پرسنل نسبت به طرحهای دفاعی و امنیتی ‌زندان با پرسنل‌.

5ـ بازدید از اماکن زندان و اسلحه و مهمات و تجهیزات و نظارت برامر نظافت و نگهداری آنها.

6ـ نظارت بر نحوه اعزام و انتقال زندانیان به مراجع قضایی و دیگر مراجع‌.

7ـ نظارت‌ ، بررسی‌ ، هدایت و راهنمایی مسوول نگهبانی و افسر آموزش و یگان عملیات و سایر عوامل کشیک و گشت در انجام ‌وظایف محوله‌.

8ـ ابلاغ دستورات مقامات مافوق و بخشنامه‌ های اداری و انتظامی‌به مأمورین مربوط و نظارت بر حسن اجرای آنها.

9ـ عهده دار شدن امور در غیاب مسوول امور انتظامی‌.

10ـ تدوین‌ ، ارائه و پیشنهاد طرحها و دستورالعمل های لازم در زمینه ‌هر یک از موارد فوق در جهت بهبود امور جاری و تسهیل و تسریع‌ کار برابر مقررات‌.

11ـ جلوگیری از وقوع هر گونه بی نظمی و نظارت بر تحقیقاتاولیه و تشکیل پرونده و اعزام متهم یا متهمین به مراجع قضایی در وقت قانونی‌.

12ـ ارائه گزارش لازم از وقایع اتفاقیه به مقام مافوق .

13ـ انجام سایر امور محوله طبق دستور.

ماده 30 ـ وظایف افسر نگهبان عبارت است از:

1ـ حضور به موقع در محل خدمت و مطالعه مندرجات 24 ساعت‌گذشته دفتر ثبت وقایع و خدمات روزانه به منظور پیگیری و اجرای‌ دستورهای صادره از سوی مقام مافوق و اطلاع از وقایع مربوطه‌.

2ـ کنترل عوامل نگهبانی‌ ، نظارت بر تحویل اسلحه و مهمات به ‌آنان‌ ، تطبیق نام آنان با لوحه نگهبانی‌ ، اعلام پرسنل غایب به مقام‌ مافوق و ثبت اسامی و مأمورین حاضر در دفتر ثبت وقایع و خدمات روزانه‌.

3ـ نظارت بر امور کمک افسر نگهبان مبنی بر اعزام به موقع عوامل ‌نگهبانی به محل مأموریت‌.

4ـ تحویل و تحول امور نگهبانی با توجه به وقعات روز قبل‌.

5ـ تنظیم و ثبت وقعات و گزارشهای نهایی به صورت صحیح و بدون خط خوردگی و تراشیدگی و الحاق برابر دستورالعمل های ‌صادره‌.

6ـ رسیدگی به پرونده‌ های متشکله باقیمانده از نگهبانی قبل جهت ‌تکمیل و به جریان انداختن و آماده نمودن آنها برای ارسال به مراجع ‌قضایی‌.

7ـ نظارت بر انجام وظیفه مأمورین اطلاعات درب ورودی و راهنمایی مراجعه کنندگان و نگهداری اشیای ممنوعه ارباب رجوع‌.

8ـ بازدید از عوامل نگهبانی و اماکن انتظامی در طول مدت خدمت‌.

9ـ تقدیم گزارش از وضعیت حفاظت فیزیکی زندان در زمینه‌مشکلات‌ ، نواقص‌ ، ایرادات و نارسایی ها به فرمانده انتظامی در مدت ‌نگهبانی‌.

10ـ نظارت بر امور محوله داخلی بین پوسته دوم زندان مانندنظافت کلیه اماکن انتظامی‌ ، اطمینان از عدم وجود اشکال درساختمان و تاسیسات‌.

11ـ تعیین افراد جیره بگیر ، امور رفاهی مأمورینی که به طور شبانه ‌روزی در زندان به سر می‌برند ، وضعیت ظاهری و شوونات اسلامی‌ ، رعایت موارد انضباطی و جلوگیری از حرکات یا اعمال ‌سو مأمورین و نظارت بر اجرای برنامه ‌های دسته جمعی از جمله‌نماز جماعت‌ ، سخنرانی و اجرای دستورات انضباطی و تنبیهی درمورد هر یک از کارکنان و ارائه گزارش نواقص‌ ، معایب مشهود در هرمورد به مقام بالاتر.

12ـ اجرای مراسم صبحگاه و شامگاه‌.

13ـ اعمال نظارت لازم بر بازرسی بدنی از زندانیان‌ ، ملاقات‌ کنندگان و بازرسی دقیق وسایط نقلیه و سایر تجهیزات در هنگام‌ ورود و خروج از زندان بدون استثناء.

14ـ هدایت و نظارت کمک نگهبان در انجام وظایف و امور محوله‌.

15ـ ارائه گزارش سوانح و حوادث غیر مترقبه حادث شده به مقام ‌مافوق در اسرع وقت‌.

16ـ اجرای کامل مقررات و آیین نامه‌های مربوطه و نظارت کامل درحسن جریان امور انتظامی و سرکشی و بازدید مرتب از اماکن‌ مختلف پستی و ارتباط آنان با یکدیگر و به طور کلی برقراری نظم و آرامش در محدوده فیزیکی تحت مسوولیت و اعمال مراقبت دایم‌ در مورد جلوگیری از ورود هر گونه سلاح سرد و گرم به زندان‌.

17ـ آمارگیری از کارکنان تحت امر به منظور آگاهی بر تعداد کارکنان‌ موجود ، غایب‌ ، در حال مرخصی‌ ، بیمار ، فراری‌ ، منتسب و غیره و تنظیم آمار لازم و درج آن در دفتر نگهبانی‌.

18ـ انجام سایر امور محوله طبق دستور.

ماده 31 ـ مسوول بازدید و کنترل ورود و خروج افراد و وسایل ‌موظف است علاوه بر امور محوله‌ ، اقدامات زیر را انجام دهد:

1ـ بازرسی دقیق از وسایط نقلیه و اشیایی که به هر نحو به زندان‌وارد و یا خارج می‌شوند و جلوگیری از ورود و خروج اشیای‌ ممنوعه‌.

2ـ بازرسی بدنی از زندانیان و مراجعین به هنگام ورود یا خروج از زندان و جلوگیری از ورود و خروج اشیای ممنوعه‌.

3ـ اجرای مقررات مربوط به ورود اشخاص به زندان‌.

4ـ تنظیم و ثبت دفتر ورود و خروج به زندان‌.

5ـ ارائه گزارش موارد تخلفات زندانی و ارباب رجوع و معرفی آنان ‌به مسوول مربوطه‌.

6ـ کنترل ورود و خروج خودروها از حیث ثبت تاریخ و ساعت و شماره خودرو با نام راننده مربوطه و گرفتن کارت شناسایی معتبر از راننده و در مواقع ضروری گرفتن کارت ماشین‌.

7ـ تحویل تعرفه ملاقات (برگه ملاقات‌) و تطبیق امضای ملاقات‌ شونده با برگه ملاقات قبل از ورود به سالن ملاقات‌.

8ـ آموزش و راهنمایی کارکنان تحت مسوولیت در مواقع ضروری‌.

ماده 32 ـ وظایف سایر مسوولین و کارکنان در زندانها ، بازداشتگاه ها ، موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی و سایر موسسات و مراکز وابسته بر اساس شرح وظایف پست سازمانی ‌مصوب خواهد بود.

ماده 33 ـ ترک نگهبانی‌ ، صحبت کردن در موقع نگهبانی‌ ، خوابیدن ‌و نشستن و خارج شدن از محوطه پاسگاه‌ ، غذا خوردن‌ ، استعمال‌ دخانیات‌ ، انجام حرکاتی که باعث انصراف خاطر آنان از خدمت ومراقبت از زندانیان در تکالیف مقرره آنان شود ممنوع می‌باشد. نگهبانان باید طبق آیین نامه داخلی همیشه مجهز و ملبس به لباس ‌رسمی و تمیز و مرتب بوده‌ ، مواقعی که در داخل زندانها مأموریت ‌داشته باشند بدون اسلحه انجام وظیفه نمایند. اسلحه‌ ، مهمات و تجهیزات زندان باید در پوشش خارج بند در جای امن و مستحکم‌ نگهداری شود.

هنگامی که نگهبانان زندانی را طبق دستور رسمی و کتبی مقامات ‌صلاحیتدار قانونی برای محاکمه یا بازپرسی یا انتقال به زندان یامحل دیگر ، از زندان خارج می‌نمایند باید مسلح باشند و در طول راه‌حق توقف و مذاکره و حرف زدن با متهم و دیگران را ندارند ومکلفند زندانی را برابر مقررات مربوط تحت مراقبت کامل از جای‌خلوت مستقیما به مرجع احضار کننده بدرقه نموده پس از انجام کار او را بلافاصله و به همان نحو مستقیما به زندان عودت داده به افسر نگهبان خارج تحویل نمایند. نگهبانان به هنگام نگهبانی‌ ، بدرقه و حفاظت زندانیان از ادای احترامات معاف خواهند بود.

اگر زندانی مبادرت به فرار نماید نگهبان موظف است ضمن استمداداز اطرافیان با تمام توان او را تعقیب نموده و چنانچه با به کار بردن ‌تلاشهای ممکن موفق به دستگیری او نشود سه مرتبه با صدای بلندو رسا ایست داده هر گاه باز هم توقف ننمود ، با رعایت اطراف وجوانب و توجه به این که باعث قتل یا جرح کسی نگردد با استفاده ازاسلحه و خالی کردن تیر هوایی و در مقام ناچاری با نشانه‌ گیری ساق پای زندانی از فرار او جلوگیری نماید.

هر گاه نگهبان بدون اجازه رسمی و کتبی مقامات مربوط از بازداشت ‌هر زندانی‌ ، اطلاعی به خارج از زندان داده یا اطلاعات و پیامها و نوشته‌ها یا اجناس و اشیایی از طرف زندانیان به خارج برساند یا ازخارج برای آنان بیاورد به نسبت اهمیت تخلف تحت تعقیب قرارخواهد گرفت‌.

نگهبان در مواقعی که خلافی از یک نفر زندانی مشاهده نماید بدون ‌این که حق داشته باشد او را مجازات یا حتی ملامت کند بایستی‌ مراتب را با ذکر جزییات امر کتبا به افسر نگهبان گزارش دهد چنانچه ‌در مقام رسیدگی خلاف گزارش وی ثابت شود مواخذه خواهد شد.

تبصره ـ تخلف از مقررات ماده فوق علاوه بر تعقیب قانونی ‌موجب تنبیه انضباطی خواهد بود.

ماده 34 ـ رییس دفتر زندان مکلف است در حسن جریان کلیه امور مربوط به دبیرخانه و یا بایگانی و تقویم و ابلاغ و اجرای‌احکام‌ ، نظارت کامل داشته و مراقبت نماید تا کارهای جاری بدون ‌وقفه و تاخیر و به موقع انجام شده‌ ، پاسخ نامه ‌های رسیده در اسرع‌ وقت تهیه و به مقصد ارسال شود ، کلیه نامه ‌ها و احکام و قرارهای ‌رسیده در دفاتر مربوطه ثبت‌ ، پس از ابلاغ به زندانیان و اجرای مفاد آن در پرونده مربوطه به هر زندانی درج و بایگانی گردد. بدیهی است ‌نتیجه اجرای حکم را به مرجع قضایی مربوطه ارسال خواهد نمود.دفاتر داخلی هر زندان عبارتند از:


دفتر نامه‌ها و احکام و قرارها ـ دفتر ثبت اسامی زندانیان ـ دفترحضور و غیاب زندانیان ـ دفتر تقویم و احتساب محکومیت ها باتعیین تاریخ دقیق آزادی زندانیان ـ دفتر ثبت اسامی زندانیان‌ پیشینه‌ دار ـ دفتر ثبت احضاریه ها ـ دفتر آزادی زندانیان ـ دفتر ورود و خروج زندانیان ـ دفتر ملاقات‌.

تبصره 1 ـ نظارت کامل در اجرای محکومیت های نقدی زندانیان در زندانها از وظایف خاصه مسوول اجرای احکام هر زندان می‌باشد.

تبصره 2 ـ زندانهایی که مجهز به سیستم رایانه می‌باشند کلیه ‌اقدامات دفتری فوق از طریق رایانه انجام می‌گیرد.

ماده 35 ـ مسوول شعبه اموال و انبار که صاحب جمع اموال زندان‌ شناخته می‌شود مکلف است طبق مقررات آیین نامه مربوط درمحافظت و نگهداری اثاثیه و اموال دولتی و لوازم و اشیا و اسناد متعلق به زندانیان مراقبت و اهتمام شایسته به عمل آورده و وظایف ‌مشروح زیر را انجام دهد:

ـ پیش بینی و اقدام بموقع و لازم در تهیه و تدارک اثاثیه و ملزومات ‌و مایحتاج داخلی زندان از قبیل لباس و پوشاک مأمورین و زندانیان‌ ، تامین احتیاجات مربوط به سوخت و روشنایی و استحمام و نظافت و بهداشت زندانیان و امکنه زندان و هر گونه ضروریات ‌دیگر.

ـ جلوگیری از تفریط و تضییع و حیف و میل اموال و اثاثیه دولتی ولوازم شخصی زندانیان و اشیایی که به طور امانت می‌سپارند.

ـ تهیه و تنظیم دفاتر مربوط به ثبت نامه‌های اداری‌.

ـ وصول و تحویل اموال و ملزومات و اشیای دولتی‌ ، نوشت افزار اداری‌ ، ملبوسات دولتی زندانیان و مأموران زندان‌.

ـ ثبت اموال و اثاثیه دولتی بر طبق نمونه رسمی و منطبق با مقرراتایین نامه اموال دولتی‌.

ـ ثبت درخواستهای مربوط به تهیه اشیای و لوازم مورد احتیاج‌.

ـ ثبت البسه و لوازم شخصی و اسناد عادی و قیمتی زندانیان و هرچیزی که زندانی موقع ورود به زندان با خود دارد ، در دفاتر مربوطه‌.

ـ تفکیک و نگهداری کیسه ‌های محتوی لباس و اشیای زندانیان به‌ ترتیب شماره ردیف‌. ( لباس و لوازم شخصی هر زندانی به محض‌ورود او به زندان باید به وسیله متصدی انبار تنظیف و ضد عفونی‌ شده در کیسه مخصوص با ذکر شماره در برگ صورتمجلس تنظیمی‌ تحویل و تحول که یک نسخه آن با قبض انبار به زندانی تسلیم ‌می‌شود لفاف شده و در حفظ و حراست آن از گزند موش و بید وآفات دیگر دقت و مراقبت کافی به عمل آید)

ـ تنظیم اسناد و درخواست رسمی برای تهیه و تدارک اجناس موردلزوم به امضاء و گزارش رییس زندان و مقامات مالی مربوط‌.

ـ مراقبت در نظافت و حفاظت کامل اموال دولتی و امکانات‌زندانیان‌.

ـ دقت و مراقبت کافی در تحویل صحیح و سالم امانات زندانیان درموقع آزادی یا انتقال آنان و ارسال صورتمجلس تنظیمی با امضای ‌زندانی به دفتر زندان‌.

ماده 36 ـ ادارات و دوایر و شعب مددکاری و خدمات اجتماعی درجهت شناخت شخصیت زندانیان و کشف و حل معضلات ومشکلات شخصی و خانوادگی و اجتماعی آنان تحقیقات واقدامات لازم را نموده و یک نسخه از تحقیقات را جهت ضبط درپرونده شخصیت زندانی به رییس زندان و نسخه دیگر را جهت اقدام ‌لازم به اداره متبوع خود تسلیم می‌نماید. مدد کاران باید با ابراز شفقت و جلب اعتماد زندانی برای بازگشت آنان به زندگی عادی و سالم اجتماعی اقدام و اهتمام لازم به عمل آورند.

ماده 37 ـ وظایف مسوولان فرهنگی و تربیتی زندانها (به منظورتحقق اهداف اصلاحی و تربیتی‌) به شرح زیر می‌باشد:

الف ـ ایجاد ارتباط میان مسوولان زندانها با سازمانها و دوایر دولتی ‌و موسسات خصوصی و مراکز و شخصیتهای علمی و مذهبی واجتماعی‌.

ب ـ تنظیم برنامه بازدید از زندانها و موسسات دیگر با رعایت‌ مقررات پیش بینی شده در این آیین نامه .

ج ـ برنامه ریزی به منظور موعظه مذهبی و تعلیم مبانی عقیدتی و دینی و اخلاقی در جهت تهذیب و تزکیه نفس زندانیان‌.

د ـ اقدامات لازم در جهت حل مشکلات روحی و تسکین درونی و ایجاد امید به اصلاح و زندگی صحیح اجتماعی در زندانیان‌.

ه ـ اجرای برنامه‌های عبادی از جمله نماز ، آموزش قرآن و سایربرنامه‌های فرهنگی و مذهبی‌.

و ـ اجرای برنامه‌ های آموزشی‌ ، هنری‌ ، حرفه آموزی‌ ، ورزشی و

رفتاری زندانیان‌.

زـ نشر فرهنگ کتابخوانی و هماهنگی های لازم به منظور ایجادکتابخانه و تامین کتب و نشریات مجاز.

ح ـ جلب مشارکتهای مردمی در اجرای برنامه‌های فرهنگی و تربیتی‌و ایجاد نمایشگاه های مربوطه‌.

تبصره ـ روسای زندانها مکلفند در جهت اجرای وظایف فوق ضمن همکاری های لازم موانع احتمالی را برطرف نمایند.

ماده 38 ـ روانشناسان زندان موظفند با همکاری مددکاران و بخش‌معاونت امور فرهنگی و تربیتی و ملاحظه پرونده شخصیتی ‌زندانیان ضمن بررسی ناسازگاری و ناهنجاری های روانی آنان مراتب ‌را به شورای طبقه بندی اعلام و اقدام لازم برای ایجاد سازگاری و عنداللزوم درمان آنان به عمل آورند.

ماده 39 ـ مسوول بهداری زندان موظف است با همکاری‌متخصصین مربوطه از قبیل روانپزشک‌ ، پزشک و یا روانشناس‌نسبت به بستری کردن بیماران روانی به منظور معالجه آنان اقدام ‌نموده در صورتی که عارضه بیماری مشارالیهم منجر به جنون یا اختلال مشاعر تشخیص داده شود مراتب را در اسرع وقت از طریق‌رییس زندان به پزشکی قانونی جهت اعلام نظر و اطلاع به مقامات ‌قضایی گزارش نموده و عند الاقتضا برای انتقال و معالجه آنان در یک موسسه درمانی و تامینی تدابیر شایسته قانونی را اتخاذ نماید.

ماده 40 ـ مراقبین موسسات صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی موظفندضمن اجرای دستوراتی که از طرف رییس موسسه به آنان ابلاغ‌ می‌شود ، در روز حداقل دوبار صبح و عصر از زندانیان سرشماری وحضور و غیاب به عمل آورده و ضمن گشت‌ ، زندانیان مشغول به کاررا تحت نظر گرفته و از هر گونه تماس آنان با افراد خارج و یا خروجشان از محوطه موسسه یا فرار آنان جلوگیری کنند و درصورت بروز حادثه یا مشاهده هر گونه تخلف فورا طبق مقررات این آیین نامه اقدام و مراتب را به رییس موسسه گزارش نمایند.

ماده 41 ـ محکومان در طول اقامت در زندان و یا موسسات ‌صنعتی‌ ، کشاورزی و خدماتی و یا اقامت در موسسات اقدامات ‌تامینی و تربیتی از حیث تحولات حاصله در خصوصیات اخلاقی و مذهبی و تشخیص سلامت بدنی و روحی تحت مراقبت و بررسی‌ متخصصین زندان یا موسسه مربوطه قرار خواهند داشت‌.

تبصره ـ انجام اقدامات مقرر در این ماده در بازداشتگاه ها نیزحسب مقدورات اعمال خواهد شد.
 

 
نظرسنجی
آیا مشاوره حقوقی تلفنی میتواند برآورده کننده نیازهای حقوقی شما باشد ؟