1395 دي
پنجشنبه
30

آیین نامه اجرائی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مصوب 1360 با اصلاحات و الحاقات بعدی شورای عالی قضائی

آیین نامه اجرائی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مصوب 1360 با اصلاحات و الحاقات بعدی شورای عالی قضائی

ماده 1 : سازمان بازرسی کل کشور در موارد زیر اقدام به بازرسی می کند :
الف – بازرسی مستمر .
ب – بازرسی فوق العاده .
ج – رسیدگی به شکایات و اعلامات .


فصل یکم
ماده 2: به منظور انجام بازرسی مستمر به دستور رئیس سازمان حداقل سالی یک بار هیات های بازرسی به وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات مندرج در ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور در تهران و شهرستانها اعزام میشوند .
ماده 3 :( اصلاحی 1376 ) – هیات بازرسی از تعداد لازم اعضاء واجد صلاحیت تشکیل میگردد که تحت ریاست یک قاضی و یا یکی از متخصصین و کارشناسان برجسته و مورد اعتماد انجام وظیفه مینماید.
ماده 4 : اعضاء هیات های بازرسی تحت هدایت و راهنمایی و رئیس هیات وظایف خود را انجام میدهند و تقسیم کار بین آنها به عهده رئیس هیات میباشد و نتیجه کاری که به هریک از اعضاء محول میشود باید به رئیس هیات گزارش شود .
ماده 5 : سازمان میتواند بنابر اقتضاء در هر استان بازرس و یا هیات بازرسی به طور ثابت مستقر نماید تا به موجب تعلیمات سازمان به انجام بازرسی و نظارت مستمر بپردازد .
ماده 6 : وظیفه هیات های بازرسی در بازرسیهای سالیانه به شرح زیر است :
الف – بررسی وضع سازمانها و موسسات مورد بازرسی از حیث حسن جریان امور اداری و نحوه انجام وظیفه و اجراء قوانین و طرحها و برنامه های مربوط و تناسب سازمان هر یک با احتیاجات عمومی و نقائص هریک از آنها و غیر آن .
ب – بررسی طرز رفتار روسا و کارمندان از حیث اخلاق و ایمان و روحیه و معلومات ، نحوه انجام وظیفه ، صحت عمل استعداد ، لیاقت شجاعت در انجام وظیفه و طرز رفتار با مردم ، آگاهی و تخصص در رشته مربوط و غیره .
ج – بررسی اوضاع عمومی و اجتماعی اعم از آن که مربوط به تمام کشور یا یک منطقه باشد از قبیل روحیه عمومی ، امور اقتصادی ، کشاورزی و محصولات ، تولیدات صنعتی ، فرهنگ ، بهداشت ، ارتباطات و راهها ، امور قضایی ، امور انتظامی و مایحتاج عمومی در حدود اختیارات قانونی سازمان .
ماده 7 : بازرسی فوق العاده در موارد مذکور در بند ( ب ) ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور انجام میگیرد و رئیس سازمان در بازرسی های فوق العاده به اقتضای مورد بازرس یا هیات های بازرسی تعیین و اعزام مینماید.

فصل دوم :
ماده 8 : هرگاه رسیدگی به موضوعی از مقامات ذی صلاح به سازمان ارجاع گردد سازمان پس از رسیدگی و انجام وظایف قانونی نتیجه اقدامات خود را به مقام ارجاع کننده اعلام می نماید .

فصل سوم :
ماده 9 : هرکس می تواند شکایت خود را علیه سازمانها و موسسات مذکور در ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و کارکنان آنها مستقیما" به سازمان تسلیم نماید.
ماده 10 : رئیس سازمان می تواند به دنبال شکایات و اعلامات مدلل بازرس یا هیات بازرسی را برای رسیدگی اعزام و یا مامور نماید.
ماده 11 : شکایات و اعلامات باید کتبی و مقرون به دلائل باشد در صورتی که شکایت شفاها" اظهار شود اظهارات شاکی وسیله بازرس مربوطه در صورت مجلس درج و به امضاء او می رسد.
ماده 12 : در صورتی که رسیدگی به شکایات خارج از وظایف سازمان باشد مراتب به شاکی ابلاغ و شکوائیه بایگانی میشود.
ماده 13 : به اعلامات بدون امضاء یا با امضاء مستعار ترتیب اثر داده نمیشود مگر این که به طور مدلل حاوی موضوعات و مسائل مهمه باشد بنحوی که سازمان رسیدگی به آن را لازم تشخیص دهد.
ماده 14 : در مواردی که سازمان تشخیص دهد که موضوع جنبه فوری دارد و یا نیاز به مکاتبه و اعزام بازرس نیست از طریق تلفن و تلکس و یا تلگراف توضیح لازم را از مقام مربوطه میخواهد و سپس اخذ تصمیم مینماید.
ماده 15 : رئیس سازمان بازرسی در اجراء وظائف محوله میتواند برای رسیدگی به موضوع های معینی افرادی را شخصا" برای بازرسی به نقاطی که مقتضی بداند بفرستد.
ماده 16 : ( اصلاحی 1376 ) بازرس یا هیات های بازرسی می توانند اطلاعات و توضیحات لازم را از طریق مکاتبه یا مراجعه مستقیم از سازمانهای مذکور در ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی بخواهند و در صورت نیاز کارکنان سازمانهای مزبور یا افراد مطلع را برای اخذ توضیح دعوت نمایند .
تبصره ( الحاقی 1376 ) : کلیه مسئوولین ذی ربط در دستگاههای مشمول بازرسی مکلفند به مکاتبات و استعلامات کتبی و شفاهی و موارد مذکور که از ناحیه بازرس یا هیات های بازرسی درخواست گردیده به قید فوریت پاسخ دهند و در غیر این صورت به عنوان متخلف تحت تعقیب قانونی قرار خواهند گرفت و نمی توانند به عذر اینکه درخواست خارج از اختیارات بازرسی است یا به بهانه عدم صدور دستور مقام مافوق و یا لزوم هماهنگی با او ، از همکاری با سازمان امتناع نمایند.
ماده 17 : هرگاه بازرس یا هیات های بازرسی ضمن انجام ماموریت با موضوعاتی برخورد کنند که واجد اهمیت است ولی در احکام ماموریت آنها منظور نشده باشد مراتب را فورا" به سازمان گزارش کرده و کسب تکلیف می نمایند.
ماده 18 : در مواردی که جلب نظر کارشناس لازم باشد از کارشناس دعوت به عمل می آید حق الزحمه کارشناس با توجه به حجم کار از طرف سازمان تعیین و پرداخت خواهد شد.
ماده 19 : بازرس یا هیات های بازرسی نباید در اموری که جنبه خصوصی دارد مداخله نمایند.
ماده 20 : اقدامات بازرسان یا هیات های بازرسی در ضمن بازرسی باید بنحوی انجام شود که حتی المقدور موجب ایجاد وقفه در کارهای جاری قسمتهای تحت بازرسی نگردد.
ماده 21 : احکام ماموریت بازرسان یا هیات های بازرسی از طرف رئیس سازمان صادر میشود و در احکام صادره حوزه ماموریت و مواردی که باید رسیدگی شود صریحا" تعیین خواهد شد.
ماده 22 : کارمندانی که با انتخاب رئیس سازمان با موافقت وزیر یا مسئوول موسسه مربوطه به عضویت هیات های بازرسی انتخاب میشوند مکلف به قبول هستند و از تاریخ صدور ابلاغ تا پایان کار تحت نظر بازرسی کل کشور انجام وظیفه خواهند نمود و در مدت مزبور از طرف سازمانهای متبوعه کاری به آنها ارجاع نخواهد شد.
ماده 23 : هیات های بازرسی و بازرسان اعزامی مکلفند ورود خود را به هر حوزه بلافاصله پس از ورود تلگرافی اطلاع داده و بعد از انجام ماموریت گزارش جامع ماموریت خود را تهیه و تسلیم سازمان نمایند.
ماده 24 : در بازرسی های مستمر رئیس هیات بازرسی ورود خود را به هر شهرستان قبلا" به استاندار و یا فرماندار محل اطلاع میدهد تا تسهیلات لازم را برای انجام وظائف هیات فراهم نمایند.
ماده 25 : استانداران و فرمانداران موظفند پس از ورود هیات جلسه معارفه با حضور مسئوولین ادارات و نهادهای انقلابی تشکیل بدهند . در این جلسه از مقامات محترم روحانی دعوت به عمل می آید.
ماده 26 : در بازرسی های مستمر و همچنین در مواردی که برای بررسی اوضاع کلی یک منطقه هیات بازرسی اعزام میگردد هیات موظف است پس از استقرار در محل ، ورود و آمادگی خود را جهت دریافت شکایت با تعیین نشانی محل کار هیات اعلام دارد.
ماده 27 : هیات های بازرسی جهت انجام ماموریت خود برای آگاهی به اوضاع منطقه از وجود اقشار مختلف مردم بخصوص زحمتکشان و ضعفا و محرومین استفاده خواهد نمود.
ماده 28 : هیات های بازرسی موظفند گزارشات هیات های بازرسی فعلی را مورد مطالعه قرار داده تا بتوانند تغییراتی که در این فاصله در اوضاع منطقه به عمل آمده در گزارش خود منظور دارند.
ماده 29 : سازمان موظف است راجع به هریک از مسائل مذکور در ماده 5 این آیین نامه و همچنین نقایص ناشی از تناقض یا نارسائی قوانین با وجود مقررات زاید و مزاحم اقدامات طرحهائی را که مفید و لازم تشخیص دهد به وزارتخانه ها و سازمانهای ذی ربط پیشنهاد نماید.
ماده 30 : گزارشات بازرسی ها محرمانه بوده و هرگونه اطلاعی در رابطه با موضوع ماموریت و نتیجه بازرسی به هر مقامی از ناحیه بازرسان ممنوع است.
تبصره ( الحاقی 17/4/1380 ) – اعلام زمان و موضوع ماموریت های بازرسی و نتایج گزارشها و فعالیتهای انجام شده با تشخیص رئیس سازمان انجام خواهد شد. گزارشهای سازمان با پیشنهاد رئیس سازمان و پس از کسب موافقت رئیس قوه قضائیه به اطلاع عموم خواهد رسید .
ماده 31 : ( اصلاحی 1376 ) – سازمان می تواند در صورت لزوم علل بروز وقایع مهم مملکتی را به طریق مقتضی بررسی کرده و مراتب را به رئیس قوه قضاییه گزارش نماید.
ماده 32 : ( اصلاحی 1376 ) – کارمند یا کارمندانی که در اجراء ماده 9 قانون تشکیل سازمان بازرسی به تقاضای بازرس یا هیات بازرسی معلق میشوند در صورتی که گزارش نهایی بازرس یا هیات بازرسی بر بی تقصیری آنها باشد یا قرار منع یا موقوفی تعقیب یا حکم برائت آنها از مراجع قضایی صادر شود بلافاصله به کار دعوت می شوند و حقوق ایام تعلیق آنها باید پرداخت گردد.
ماده 33 : بازرس یا هیات های بازرسی در مواردی که برای حسن جریان امور تعلیق کارمند را ضروری تشخیص دهند باید مستدلا" مراتب را به وزیر یا رئیس دستگاه مربوط اطلاع دهند وزیر یا رئیس دستگاه مربوط مکلف به قبول درخواست بازرس یا هیات بازرسی است و نمی تواند بعذر این که درخواست مدلل نیست یا دلائل غیر کافی است از انجام تقاضا خودداری کند.
ماده 34 : هزینه سفر و فوق العاده ماموریت بازرسان موافق مقررات به دستور رئیس سازمان پرداخت میشود.

فصل چهارم مواد الحاقی
مواد 35 ( الحاقی 1376 ) : انجام بازرسی موضوع بند ( الف ) ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مبنی بر (سازمان هائی که تمام یا قسمتی از سرمایه یا سهام آنها متعلق به دولت است یا دولت به نحوی از انحاء به آنها نظارت یا کمک می نماید.) مستلزم احراز یکی از شرایط ذیل است :
الف – تمام یا قسمتی از سرمایه یا سهام آن متعلق به دولت باشد.
ب – دولت به نحوی از انحاء بر عملکرد آنها نظارت یا کمک نماید هر چند که این قبیل موسسات و شرکت ها غیر دولتی باشند.
ماده 36 ( الحاقی 1376 ) : مراجع قضائی و رسیدگی به تخلفات اداری و انضباطی که مستقیما" گزارشهای سازمان را در مورد سوء جریانات اداری و مالی دریافت خواهند کرد مکلف هستند سریعا" و خارج از نوبت به موارد اعلامی رسیدگی کرده و نسخه ای از آراء صادره را به سازمان ارسال دارند.
تبصره : تاریخ وصول رای صادره به دبیرخانه سازمان تاریخ ابلاغ محسوب میگردد.
ماده 37 ( الحاقی 1376 ) : سازمان بازرسی کل کشور میتواند آراء صادره مراجع قضائی را که متعاقب ارسال گزارشهای سازمان صادر گردیده بررسی و در صورت تشخیص مغایرات و عدم انطباق با قوانین و ضوابط شرعی ، مراتب اعتراض خود را مستدلا" و مستندا" ظرف 20 روز به دادگاه بدوی صادر کننده رای اعلام نماید.
دادگاه بدوی مکلف است پرونده را به همراه اعتراض سازمان در اسرع وقت برای اعلام نظر به دادستان کل کشور ارسال نماید.
تبصره ( الحاقی 1376 ) : سازمان بازرسی کل کشور برای ملاحظه پرونده و اظهار نظر نسبت به رای صادره میتواند بازرس قضائی به دادگاه اعزام و یا پرونده را مطالبه نماید.
ماده 38 ( الحاقی 1376 ) : در مواردی که سازمان بازرسی کل کشور نسبت به آراء صادره هیات های رسیدگی به تخلفات اداری و یا انضباطی معترض باشد تقاضای تجدید نظر خود را ظرف بیست روز به مرجع صادر کننده رای اعلام مینماید و مراجع مذکور نیز مکلفند درخواست سازمان را به همراه پرونده به مرجع تجدید نظر ارسال دارند تا خارج از نوبت رسیدگی و حکم لازم صادر گردد.
تبصره ( الحاقی 1376 ) : سازمان میتواند جهت ملاحظه و بررسی پرونده موجود بازرسی به هیات رسیدگی به تخلفات اداری اعزام و و یا پرونده را مطالبه نماید.
ماده 39 ( الحاقی 1376 ) : بازرسان دارای پایه قضائی با پیشنهاد رئیس سازمان بازرسی کل کشور و ابلاغ رئیس قوه قضائیه میتوانند در اجراء تبصره 2 ماده 5 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور از اختیارات ویژه برخوردار باشند.
ماده 40 ( الحاقی 1376 ) : بازرسانی که دارای پایه قضائی بوده و ابلاغ خاص از ریاست قوه قضائیه داشته باشند اجازه صدور قرارهای تامین غیر از قرار بازداشت موقت را در جریان بازرسی و رسیدگی دارند.
ماده 41 ( الحاقی 1376 ) : در صورتی که بازرس قضائی واجد شرائط در هر مرحله ای از تحقیقات توقیف متهم را طبق مقررات لازم بداند از طریق رئیس هیات بازرسی مستندا" بازداشت موقت وی را به رئیس دادگستری محل پیشنهاد مینماید.
ماده 42 ( الحاقی 1376 ) : رئیس دادگستری یا جانشین وی ، مکلف است به قید فوریت نسبت به تقاضای بازداشت اتخاذ تصمیم نماید.
ماده 43 ( الحاقی 1376 ) : مرجع تجدید نظر نسبت به قرارهای تامین صادره ، دادگاه تجدید نظر مرکز استانی است که جرم در آن استان واقع شده باشد.
ماده 44 (الحاقی 1376) : ضابطین قوه قضائیه و کلیه ماموریتی که در حکم ضابط هستند و سایر دستگاههای اداری مربوط مکلفند بدون فوت وقت دستور بازرس قضائی را اجراء نمایند.
ماده 45 ( الحاقی 1376 ) : در صورت انتفاء علل یا موضوع صدور قرارهای تامین و تصمیمات قضائی موضوع تبصره 2 ماده 5 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور ، بلافاصله دستور لغو اثر از تامین یا تصمیم متخذه توسط بازرس قضائی صادر و مراتب به مراجع ذی صلاح ابلاغ میگردد.
تبصره ( الحاقی 1376 ) : بازرسان قضائی موظفند از تصمیمات قضائی صادره سازمان را مطلع نمایند.
ماده 46 ( الحاقی 1376 ) : در اجراء بند ( ج ) ماده 2 قانون اصلاحی تشکیل سازمان مبنی بر انجام بازرسی (( از مراجع قضائی و واحدهای تابعه دادگستری )) بازرسان قضائی به شرح زیر اقدام خواهند نمود:

الف – در امور اداری :
1 – بررسی عملکرد واحدهای مورد بازرسی از حیث حسن جریان امور و انجام وظائف محوله تناسب تشکیلات سازمانی با احتیاجات عمومی ، میزان تاثیر و موفقیت در تامین انتظارات مشروع اهالی حوزه فعالیت و غیر آن .
2 – بررسی نحوه تنظیم و نگهداری دفاتر ، پرونده ها ، اسناد و مدارک ، بررسی اوقات دادرسی و فواصل آنها ، آمار عملکرد هر واحد، مقایسه سوابق آماری با وضعیت موجود و نظائر آنها.
3 _ بررسی چگونگی اعمال مدیریت و نظارت بر واحدهای تحت تصدی ، طرز رفتار هر یک از روسا و متصدیان شعب و کارمندان مربوط از حیث ایمان ، اخلاق ، کیفیت انجام وظائف محوله ، حضور به موقع در محل کار و رعایت نظم و ترتیب ، صحت عمل ، استعداد ، لیاقت ، شجاعت ، حسن سلوک با همکاران و مراجعین ، حسن شهرت در حوزه ماموریت و آگاهی و معلومات و دانش شغلی و غیره .
4 – بررسی پرونده های ارجاعی و شکایات واصله در جریان بازرسی های مستمر و تهیه گزارش های مستدل و مستند در هر مورد و ارائه آن به سازمان.

ب – در امور مالی :
بررسی وضعیت و نحوه عملکرد بخش های مالی و حسابداری ، کیفیت وصول درآمدهای مراجع قضائی و واحدهای تابعه دادگستری اعم از وجوه حاصله از فروش تمبر و پرداخت جزای نقدی و سپرده ها و ... و واریز آنها به حسابهای مخصوص و چگونگی صرف اعتبارات ، امور مربوط به اموال و تجهیزات و طرز نگهداری آنها.
ماده 47 ( الحاقی 1376 ) : گزارش بازرسان پس از بررسی و تنقیح ، از طریق سازمان به رئیس قوه قضائیه و در مورد تبصره ماده 6 قانون اصلاحی تشکیل سازمان به دادستان کل کشور و در مورد تخلفات انتظامی قضات و در خصوص تخلفات کارمندان اداری و هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارسال میشود.
ماده 48 ( الحاقی 1376 ) : حسابرسان سازمان حسابرسی دولتی و کلیه واحدهای ذی ربط چنانچه در حسابرسی دستگاههای اداری کشور به سوء جریان یا تخلفی برسند مکلف هستند به محض اطلاع ، مراتب را به سازمان بازرسی کل کشور گزارش نمایند.
ماده 49 ( الحاقی 1376 ) : مسئوولین ادارات نظارت و بازرسی و حراستهای مستقر در وزارتخانه ها و نهادهای انقلاب اسلامی و بنیادها و موسسات و شرکتهای دولتی و وابسته به دولت و شهرداری ها و موسسات وابسته به آنها در استانها و شهرستانها مکلفند مستقیما" موارد سوء جریان و تخلفات و نارسائیهای دستگاه مربوط را در اسرع وقت حسب مورد به سازمان بازرسی کل کشور یا دفاتر سازمان در استانها اعلام نمایند.
تبصره 1 ( الحاقی 1376 ) : حسابرسان و مسئولین نظارت ، بازرسی و حراست دستگاههای مشمول بازرسی نمی توانند به بهانه ضرورت هماهنگی یا دستور مقام مافوق از همکاری با سازمان امتناع نمایند.
تبصره 2 ( الحاقی 1376 ) : متخلف از وظائف مذکور در مواد 48 و 49 این آیین نامه حسب مورد برای تعقیب به مراجع ذی صلاح معرفی خواهد شد.
ماده 50 ( الحاقی 1376 ) : این آیین نامه با توجه به مواد اصلاحی و الحاقی در چهار فصل و 50 ماده تنظیم و تصویب گردیده است .

نظرسنجی
آیا مشاوره حقوقی تلفنی میتواند برآورده کننده نیازهای حقوقی شما باشد ؟