1396 مرداد
جمعه
6

مقررات تأسيس و فعاليت مؤسسات بيمه در مناطق‌آزاد تجاري ـ صنعتي جمهوري اسلامي ايران‌

فصل اول ـ تعاریف‌

ماده 1 ـ در این آیین نامه واژه‌های زیر به جای عبارتهای‌مشروح مربوط به کار می‌رود:
الف ـ مناطق آزاد: مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری‌اسلامی ایران‌.
ب ـ سایر نقاط کشور: کشور جمهوری اسلامی ایران به‌استثنای مناطق آزاد.
پ ـ منطقه‌: هر یک از مناطق آزاد.
ت ـ سازمان‌: سازمان هر یک از مناطق آزاد.
ث ـ موسسات موضوع این آیین نامه‌: کلیه موسسات مذکوردر ماده (2) این آیین نامه‌.
ج ـ موسسات بیمه‌: موسسات بیمه‌ای که طبق مقررات این‌آیین نامه مجاز به فعالیت در منطقه می‌باشند.
چ ـ موسسات بیمه متقابل‌: موسسات بیمه‌ای که خدمات خودرا به صورت بیمه متقابل تنها به اعضاء ارایه می‌نمایند.
ح ـ موسسه کارگزاری بیمه‌: شخص حقوقی که در مقابل‌دریافت کارمزد، واسطه انجام معاملات بیمه و یا بیمه اتکایی‌بین طرفها بوده و شغل او تنها ارایه خدمات بیمه‌ای باشد.
خ ـ شعبه‌: واحد تابعه یکی از موسسات بیمه ایرانی که درچهارچوب موضوع و وظایف موسسه اصلی تحت نام و مسوولیت آن در منطقه فعالیت می‌کند.
د ـ نمایندگی بیمه‌: شخص حقیقی یا حقوقی که بر اساس‌قرارداد نمایندگی با یکی از موسسات بیمه ایرانی و مقررات ‌این آیین نامه‌، انجام بخشی از موضوع و وظایف موسسه طرف‌قرارداد در امر بیمه را در منطقه به عهده گرفته است‌.

فصل دوم ـ تاسیس

ماده 2 ـ عملیات بیمه و بیمه اتکایی در مناطق آزاد به وسیله‌ موسساتی که بنا به پیشنهاد سازمان‌، طبق مقررات این آیین نامه‌از بیمه مرکزی ایران مجوز دریافت داشته و به یکی ازصورتهای زیر به ثبت برسند انجام خواهد شد:
1 ـ شرکت سهامی یا تعاونی بیمه ایرانی با مشارکت سهامداران‌حقیقی و حقوقی ایرانی و یا خارجی که کلیه سهام آن با نام‌باشد.
2 ـ مؤسسه نمایندگی و یا کارگزاری بیمه‌.
تبصره 1 ـ تأسیس شعبه توسط موسسات بیمه با رعایت‌مقررات این آیین نامه و ثبت در منطقه بلامانع است‌.
تبصره 2 ـ اعطای نمایندگی بیمه به اشخاص حقیقی با رعایت‌ضوابطی که به تصویب شورای عالی بیمه می‌رسد امکانپذیراست‌.
تبصره 3 ـ فعالیت شعبه‌ها و نمایندگی‌های موسسات بیمه‌سایر نقاط کشور در هر یک از مناطق آزاد با رعایت مقررات ‌قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری در چهارچوب این‌آیین نامه و سایر ضوابط حاکم بر موسسات مزبور بلامانع‌است‌.
ماده 3 ـ موسساتی که در اجرای این آیین نامه اجازه فعالیت درمنطقه دریافت می‌نمایند، مجاز به عرضه بیمه برای اشخاص‌مقیم‌، موضوعات و موارد بیمه موجود در سایر نقاط کشور وبیمه حمل و نقل کالای وارداتی به سایر نقاط کشور که قراردادخرید آن در ایران منعقد یا اعتبار اسنادی آن در ایران باز شده‌است نمی‌باشند. عملیات بیمه اتکایی از شمول حکم این ماده‌مستثناست‌.
تبصره 1 ـ موسساتی که تنها اجازه فعالیت بیمه‌ای مستقیم درمنطقه رادارند نمی‌توانند از موسسات بیمه سایر نقاط کشور بیمه اتکایی قبول نمایند.
تبصره 2 ـ موسسات بیمه می‌توانند نسبت به بیمه اموال و مسوولیت (غیر بیمه اشخاص‌) در چهارچوب این آیین نامه و رعایت قوانین و مقررات مربوط در مناطق ویژه اقتصادی‌فعالیت کنند.
تبصره 3 ـ صدور بیمه نامه توسط موسسات بیمه‌ای مناطق‌آزاد برای آن دسته از موضوعات و موارد بیمه‌ای که از طرف‌ موسسات بیمه‌ای ایرانی فعال در سایر نقاط کشور عرضه ‌نمی‌شود از شمول این ماده مستثناست و فهرست این قبیل‌ موضوعات و موارد بیمه مجاز در سایر نقاط کشور، برای‌موسسات بیمه‌، توسط بیمه مرکزی ایران حداکثر ظرف 3 ماه‌از تاریخ تصویب این مقررات‌، تهیه و به سازمانها اعلام‌ می‌شود.
ماده 4 ـ حداقل سرمایه برای موسسات بیمه‌، نمایندگی و کارگزاری بیمه به قرار زیر است‌.
1 ـ موسسات بیمه مستقیم با سرمایه حداقل پانزده میلیارد(000/000/000/15) ریال تشکیل می‌شوند که باید حداقل‌ پنجاه درصد (50%) آن به صورت نقد پرداخت شده باشد.
2 ـ موسسات بیمه متقابل با سرمایه حداقل دویست میلیون‌(000/000/200) ریال تشکیل می‌شوند که باید حداقل پنجاه‌ درصد (50%) آن به صورت نقد پرداخت شده باشد.
3 ـ موسسات بیمه اتکایی با سرمایه حداقل هشتاد و پنج‌میلیارد (000/000/000/85) ریال تشکیل می‌شوند که بایدحداقل پنجاه درصد (50%) آن به صورت نقد پرداخت شده‌باشد.
4 ـ موسسات نمایندگی و یا کارگزاری بیمه با سرمایه حداقل‌سیصد میلیون (000/000/300) ریال تشکیل می‌شوند که‌ باید حداقل پنجاه درصد (50%) آن به صورت نقد پرداخت‌شده باشد.
تبصره 1 ـ هرگونه تعدیل در ارقام مندرج در این ماه هر 2 سال‌یک بار موکول به پیشنهاد مشترک دبیرخانه شورای عالی‌ مناطق آزاد و بیمه مرکزی ایران و تصویب هیات وزیران است‌.
تبصره 2 ـ سهامداران خارجی موسسات موضوع ‌این آیین‌نامه ‌سهم الشرکه ریالی خود را باید به ارزهای مورد قبول بانک‌ مرکزی ایران پرداخت و یا گواهی تبدیل ارز ارایه نمایند.
تبصره 3 ـ وجوه سرمایه موضوع این ماده باید نزد یکی ازبانکهای مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که ‌ترجیحا در مناطق آزاد دارای شعبه باشد واریز شود.

فصل سوم ـ مجوز ثبت و پروانه فعالیت‌

ماده 5 ـ ثبت موسسات موضوع این آیین نامه در منطقه‌،موکول به ارایه مجوز ثبت که توسط بیمه مرکزی ایران صادر می‌شود و ثبت هرگونه تغییرات بعدی در اساسنامه‌، میزان‌سرمایه و سهام موسساتی که به ثبت رسیده باشند موکول به‌ارایه موافقت بیمه مرکزی ایران است‌.
ماده 6 ـ برای تحصیل مجوز ثبت‌، مدارک و اطلاعات زیر بایدبه بیمه مرکزی ایران تسلیم شود:
الف ـ اساسنامه موسسه
ب ـ میزان سرمایه موسسه، رسید یا گواهینامه تعهد پرداخت‌آن‌.
پ ـ سهام نقدی و غیرنقدی و نحوه پرداخت آنها .
ت ـ صورت اسامی سهامداران‌، بازرسان و مدیران و تابعیت و تعداد سهام هر یک از آنها .
ث ـ اسناد و مدارک و اطلاعات دیگری که معرف صلاحیت‌مالی و فنی مؤسسه و حسن شهرت مدیران آن باشد.
تبصره ـ مجوز ثبت صادر شده برای مدت 6 ماه اعتبار دارد.در صورت عدم ثبت مؤسسه ظرف مهلت مذکور باید مجددا مجوز ثبت تحصیل شود.
ماده 7 ـ بیمه مرکزی ایران موظف است حداکثر ظرف 30 روز از تاریخ تسلیم آخرین مدارک و اطلاعات خواسته شده با رعایت ماده (28) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب 1372 ـ و مقررات ‌این آیین نامه نظر خود را اعم از قبول یا رد تقاضا به طور کتبی‌به سازمان اعلام نماید.
تبصره ـ در صورتی که متقاضی به نظر اعلام شده اعتراض‌داشته باشد می‌تواند ظرف 30 روز اعتراض خود را به مجمع‌ عمومی بیمه مرکزی ایران تسلیم کند. تصمیم مجمع مزبور قطعی و لازم الاجراست‌.
ماده 8 ـ بیمه مرکزی ایران با دریافت گواهی ثبت مؤسسه در منطقه‌، پروانه فعالیت برای بیمه اتکایی‌، یک یا چند رشته بیمه‌مستقیم و یا هر دو صادر خواهد کرد.

فصل چهارم ـ لغو پروانه و محدود نمودن فعالیت‌

ماده 9 ـ پروانه فعالیت صادر شده توسط بیمه مرکزی ایران‌برای تمام رشته‌ها یا رشته‌های معین در موارد زیر لغو خواهد شد:
الف ـ در صورت تقاضای دارنده پروانه‌
ب ـ در صورتی که موسسه تا یک سال پس از صدور پروانه‌عملیات خود را در منطقه شروع نکرده باشد.
پ ـ در صورت ورشکستگی موسسه‌
ت ـ در صورتی که به تشخیص بیمه مرکزی ایران و تایید شورای عالی بیمه‌، وضع مالی موسسه طوری باشد که نتواندبه تعهدات خود عمل نماید یا ادامه فعالیت موسسه به زیان‌بیمه شدگان و بیمه گذاران و صاحبان حقوق آنها باشد.
ث ـ سایر موارد پیش بینی شده در این آیین‌نامه‌.
ماده 10 ـ درمواردی که موسسات موضوع این آیین‌نامه ‌برخلاف اساسنامه خود یا مقررات این آیین نامه یا حسب ‌اعلام سازمان برخلاف سایر مقررات حاکم بر این موسسات‌در منطقه رفتار نمایند، به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و تصویب‌شورای عالی بیمه از فعالیت در رشته یا رشته‌های معین یابیمه‌های اتکایی به طور موقت یا دائم ممنوع خواهند شد.
ماده 11 ـ صدور و لغو پروانه فعالیت موسسات موضوع این‌آیین نامه یا ممنوعیت آنها از فعالیت به طور موقت و اطلاعاتی‌ که از لحاظ حفظ منافع بیمه گذاران و بیمه شدگان صاحبان‌حقوق آنها لازم باشد، به هزینه خود موسسه توسط بیمه‌ مرکزی ایران در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه‌های‌کثیرالانتشار تهران و منطقه در دو نوبت به فاصله یک ماه آگهی‌خواهد شد.
ماده 12 ـ در صورتی که پروانه فعالیت موسسه بیمه‌ای برای‌یک یا چند رشته بیمه یا بیمه اتکایی بطور دایم لغو شود بنا به‌پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و تصویب شورای عالی بیمه‌، ترتیبی‌اتخاذ خواهد شد که متضمن منافع بیمه گذاران‌، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها باشد. از جمله این ترتیبات‌، انتقال پرتفوی‌موسسه با کلیه سوابق و اسناد مربوطه به حقوق و تعهدات آن‌به‌موسسه ‌دیگری ‌که ‌مجاز به فعالیت در منطقه باشد خواهد بود.

فصل پنجم ـ نحوه فعالیت‌

ماده 13 ـ موسسات بیمه موضوع این آیین نامه موظفندحساب اندوخته‌های قانونی و ذخایر فنی خود را نگهدارند و نحوه به کار افتادن آنها را به صورت مشخص منعکس نمایند.انواع اندوخته‌های قانونی و ذخایر قانونی و ذخایر فنی برای‌ هریک ‌از رشته‌های‌ بیمه ‌و میزان و طرز محاسبه‌، همچنین ترتیب‌به کار انداختن این اندوخته و ذخایر و نیز سرمایه موسسه ونحوه ارزیابی اموال منقول و غیرمنقول که نماینده منابع مالی‌موسسات مذکور است به موجب دستورالعمل‌هایی است که‌به تصویب شورای عالی بیمه می‌رسد.
ماده 14 ـ موسسات بیمه موضوع این آیین نامه موظفند ده‌درصد (10%) از کلیه معاملات بیمه‌ای مستقیم خود را نزد بیمه مرکزی ایران بیمه اتکایی نمایند. بیمه مرکزی ایران درقبول یا رد اتکایی مزبور مجاز می‌باشد.
تبصره ـ نرخ کارمزد و سایر شرایط به موجب دستورالعملی‌است که به تصویب شورای عالی بیمه خواهد رسید.
ماده 15 ـ اموال موسسات بیمه موضوع این آیین نامه همچنین ‌اندوخته‌ها و ذخایر مذکور در ماده (13) تضمین حقوق و مطالبات بیمه گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان ‌است و در صورت انحلال یا ورشکستگی موسسه‌، بیمه‌گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان نسبت به سایربستانکاران حق تقدم دارند.
تبصره 1 ـ در میان رشته‌های مختلف بیمه حق تقدم با بیمه‌عمر است‌.
تبصره 2 ـ موسسات مذکور در این ماده نمی‌توانند بدون ‌موافقت قبلی بیمه مرکزی ایران اموال خود را صلح حقوِق نمایند و یا به رهن واگذار کنند و یا موضوع هر نوع معامله باحق استرداد قرار دهند.
تبصره 3 ـ دفاتر اسناد رسمی موظفند هنگام انجام معاملات‌موضوع تبصره (2) این ماده‌، مطابق بخش اخیر ماده (60) قانون بیمه تاسیس بیمه مرکزی و بیمه گری موافقتنامه بیمه‌مرکزی ایران را مطالبه و مفاد آن را در سند منعکس نمایند.
ماده 16 ـ موسسات بیمه موضوع این آیین نامه موظفند ترازنامه و صورت سود و زیان خود را در یکی از روزنامه‌های ‌کثیرالانتشار تهران و منطقه درج نمایند.
ماده 17 ـ موسسات موضوع این آیین نامه موظفند هرگونه‌تغییر در سهامداران عمده‌، مدیران و بازرسان (حسابرسان‌) موسسه را ظرف دو هفته به اطلاع بیمه مرکزی ایران برسانند.
ماده 18 ـ اشخاصی که در ایران یا در خارج از کشور به یکی ازجرایم قتل‌، سرقت‌، خیانت در امانت‌، کلاهبرداری‌، صدورچک بی محل و اختلاس یا معاونت در جرایم مذکور محکوم‌ شده باشند، همچنین ورشکستگان به تقصیر و تقلب‌نمی‌توانند جزو موسسان یا مدیران موسسات موضوع این‌آیین‌نامه باشند.
ماده 19 ـ موسسات بیمه موضوع این آیین نامه از نظر ادغام و انتقال‌عملیات‌انحلال و ورشکستگی‌، تابع مقررات این ‌آیین‌نامه و مواد (51) الی (59) قانون تاسیس بیمه مرکزی‌ایران و بیمه گری می‌باشند.

فصل ششم ـ نظارت‌

ماد 20 ـ بیمه مرکزی ایران طبق مقررات آیین‌نامه بر فعالیت‌ موسسات موضوع این آیین نامه در منطقه نظارت خواهند کرد.
ماده 21 ـ موسسات موضوع این آیین نامه حسب موردموظفند:
الف ـ حسابها و صورتهای مالی خود را طبق نمونه‌ای که به ‌پیشنهاد بیمه مرکزی ایران به تایید شورای عالی بیمه می‌رسد تنظیم و نگهداری نمایند.
ب ـ یک نسخه از صورتهای مالی خود را که مورد رسیدگی و اظهارنظر حسابرسان تایید شده توسط سازمان حسابرسی یاحسابرسان معتبر بین المللی قرار گرفته است حداکثر ظرف 6ماه از پایان دوره مالی به بیمه مرکزی ایران تسلیم کنند.
پ ـ صورت وضعیت عملیات بیمه‌ای سالانه خود را طبق‌نمونه‌ای که بیمه مرکزی ایران تهیه می‌کند، تنظیم و ظرف 3 ماه ‌از پایان دوره مربوط به بیمه مرکزی ایران تسلیم نمایند.
ت ـ سایر اطلاعات و آمار دوره‌ای یا موردی را که بیمه مرکزی‌ایران به منظور نظارت بر حسن اجرای این آیین نامه لازم ‌تشخیص دهد در اختیار این سازمان قرار دهند.
ث ـ با بازرسان اعزامی که با حکم کتبی یکی از اعضای هیات عامل بیمه مرکزی ایران و با اطلاع دبیرخانه شورای عالی ‌مناطق آزاد در محل حضور پیدا می‌کنند همکاری نمایند و اطلاعات لازم را در اختیار آنان قرار دهند.
تبصره ـ موسسات بیمه‌ای که بیمه نامه‌های بلند مدت زندگی‌عرضه می‌نمایند، علاوه بر رعایت ترتیبات فوق موظفند ترتیبی اتخاذ کنند تا حسابها و ذخایر فنی مربوط مورد رسیدگی و تایید محاسبه فنی مورد قبول بیمه مرکزی ایران ‌قرار گیرد.
ماده 22 ـ حسابرسان موسسات بیمه موضوع این آیین نامه‌علاوه بر وظایف قانونی و حرفه‌ای مکلفند در گزارش نهایی ‌خود نسبت به حسن اجرای مقررات این آیین نامه نیز اظهارنظرنمایند.
ماده 23 ـ بیمه مرکزی ایران در صورت مشاهده هرگونه تخلف‌موسسات موضوع این آیین نامه از مقررات مربوط‌، مراتب رابه طور کتبی به موسسه و سازمان اعلام و مهلت مناسبی رابرای رفع ایراد تعیین و ابلاغ می‌نماید.
در صورت عدم رفع به موقع تخلف یا تکرار تخلف‌، بیمه‌مرکزی ایران حسب مورد و با اخطار کتبی مطابق ماده (10)این آیین نامه عمل خواهد کرد.
ماده 24 ـ ارزش خالص داراییها (حقوق صاحبان سهام‌) درموسسات بیمه موضوع این آیین نامه هیچگاه نباید از بزرگترین ‌رقم حاصل از بندهای زیر کمتر باشد:
الف ـ نود درصد (90%) حداقل سرمایه پرداخت شده طبق‌مقررات این آیین نامه‌.
ب ـ ده درصد (10%) حق بیمه‌های صادر شده ناخالص‌آخرین سال مالی ضربدر نسبت نگهداری خسارت دوره‌.
ج ـ چهارده و سه دهم (3/14%) درصد میانگین سالانه کل‌خسارات ایجاد شده در سه دوره قبلی ضربدر نسبت ‌نگهداری خسارت دوره‌.
تبصره ـ نسبت نگهداری خسارت دوره عبارت است از:
کل خسارتهای ایجاد شده پس از کسر خسارت سهم بیمه‌گران‌اتکایی‌.
کل خسارت ایجاد شده دوره مربوط‌.
ماده 25 ـ در صورت عدم حصول نصابهای مندرج در ماده‌(24) این آیین نامه‌، موسسه بیمه موظف است طرح خود درخصوص نیل به نصابهای مذکور را ظرف 3 ماه از پایان مهلت‌مقرر برای ارایه صورتهای مالی‌، به تایید بیمه مرکزی ایران‌برساند در غیر این صورت بیمه مرکزی ایران طبق مقررات این‌آیین نامه نسبت به محدود کردن فعالیت یا لغو پروانه موسسه بیمه حسب مورد اقدام خواهد کرد. در هر حال زمان اجرای‌طرح شده نباید بیشتر از یک سال باشد.
ماده 26 ـ موسسات موضوع این آیین نامه مکلفند کلیه ‌داراییهای معرف بدهیها و ذخایرعملیات بیمه‌ای‌، همچنین‌سرمایه و اندوخته‌های خود را تنها در مناطق آزاد یا سایر نقاط ‌کشور نگهداری و سرمایه گذاری نمایند.
تبصره ـ نگهداری بخشی از داراییهای موضوع این ماده درخارج از کشور با تایید سازمان و موافقت بیمه مرکزی ایران‌ مجاز است‌.

فصل هفتم ـ سایر مقررات‌

ماده 27 ـ موسسات بیمه و نمایندگان و کارگزاران رسمی بیمه‌ مسئول جبران خساراتی می‌باشند که در اجرای وظایفشان به‌سبب تقصیر و یا مسامحه آنها یا کارکنانشان به دیگران وارد آید. هر موسسه بیمه در رشته یا رشته‌های معینی که پروانه‌ بیمه ندارد رأسا به وسیله نمایندگان خود قبول بیمه نماید،مکلف به جبران خسارت زیان دیده خواهد بود.
ماده 28 ـ از عملیات اشخاصی که بدون تحصیل پروانه‌مبادرت به عملیات بیمه و یا بیمه اتکایی موضوع این آیین نامه ‌نمایند، به درخواست بیمه مرکزی ایران توسط سازمان‌جلوگیری به عمل آمده و به علاوه در صورت لزوم‌، بیمه‌مرکزی ایران اشخاص مزبور را بر اساس مقررات ماده (21)ضوابط ثبت شرکتها و مالکیتهای صنعتی و معنوی در مناطق‌آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب‌/2/1374 شورای عالی مناطق آزاد ـ و سایر قوانین ومقررات مربوط از طریق مراجع ذی‌صلاح تحت پیگرد قرارخواهد داد.
ماده 29 ـ رئیس شورای عالی بیمه در کلیه مواردی که اعضای‌شورای عالی بیمه را به منظور اتخاذ تصمیم نسبت به ‌موضوعات مربوط به تاسیس یا فعالیت موسسات بیمه درمناطق آزاد دعوت می‌نماید، از دبیر شورای عالی مناطق آزاد یا نماینده وی نیز برای شرکت در جلسه دعوت می‌کند. در این‌جلسات دبیر شورای عالی مناطق آزاد یا نماینده وی نیز حق رای خواهد داشت‌.
ماده 30 ـ فعالیت موسسات موضوع این آیین نامه تنها تابع ‌مقررات این آیین‌نامه است و در موارد پیش بینی نشده از حیث ‌اداره امور موسسه، تابع قانون تجارت و قانون اصلاح قسمتی‌از قانون تجارت خواهد بود.
ماده 31 ـ از تاریخ تصویب این آیین نامه‌، کلیه مقررات مغایر با آن در منطقه لغو می‌شود.
نظرسنجی
آیا مشاوره حقوقی تلفنی میتواند برآورده کننده نیازهای حقوقی شما باشد ؟